Park leży na terenie dwóch województw: łódzkiego oraz śląskiego. Obszar zajmuje północno-wschodnią część Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, zwanej Jurą Polską, stanowiąc ostatnie północne ogniwo systemu jurajskich parków krajobrazowych.
ZAŁĘCZAŃSKI PARK KRAJOBRAZOWY
Materiał z http://www.rzeki.edu.pl/spis-tresci/parki-krajobrazowe-jako-charakterystyczna-cecha-wojewodztwa/
Park leży na terenie dwóch województw: łódzkiego oraz śląskiego. Obszar zajmuje północno-wschodnią część Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, zwanej Jurą Polską, stanowiąc ostatnie północne ogniwo systemu jurajskich parków krajobrazowych. Zadaniem Parku jest ochrona niepowtarzalnego krajobrazu jurajskich wapiennych ostańców kryjących w sobie wiele form krasu wraz z osobliwą fauną i florą oraz urokliwego odcinka rzeki Warty, która płynie blisko 40 km Wielkim Łukiem, w obrębie którego znajdują się trzy przełomy: Działoszyński, Załęczański i Krzeczowski. Warta, płynąc przez Park, silnie meandruje, odcina starorzecza, tworzy liczne wyspy, wysepki i łachy. W niektórych częściach Parku odsłaniają się skaliste ostańcowe wzgórza. Najbardziej okazałym z nich jest góra Zelce, objęta ochroną w postaci rezerwatu przyrody „Węże”. Występują tu liczne jaskinie, w których odkryto niezwykle cenne dla nauki szczątki ssaków z epoki pliocenu. To również dogodne miejsce dla zimowania nietoperzy. Na terenie Parku znajdują się stare kamieniołomy i wyrobiska po eksploatacji wapienia, gdzie obejrzeć można ciekawe przekroje geologiczne, a także znaleźć liczne skamieliny, w tym amonity. W obrębie Parku Warta przyjmuje kilka niewielkich lewobrzeżnych dopływów, m.in. Sucha Struga – strumień krasowy, który na pewnym odcinku, niedaleko ujścia, ginie pod ziemią w tzw. ponorach.
Załęczański Park Krajobrazowy utworzony został uchwałą XIII/50/78 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Sieradzu dnia 5 stycznia 1978 roku (Uchwała nr XIII/50/78). W 1989 roku, na mocy Uchwały nr VIII/44/89 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Sieradzu, zostały zmienione granice Załęczańskiego Parku Krajobrazowego i jego strefy ochronnej w obrębie województwa sieradzkiego (Uchwała nr VIII/44/89).
Obecnie obowiązującym aktem prawnym jest Rozporządzenie nr 45/2005 Wojewody Łódzkiego z dnia 24 listopada 2005 r. w sprawie Załęczańskiego Parku Krajobrazowego w granicach województwa łódzkiego.
Powierzchnia parku to 14 750 ha, a strefy ochronnej 12 010 ha. Około 53% powierzchni parku stanowią lasy, 34% grunty orne, 10% użytki zielone i wody, a 3% tereny osadnicze. Licznie występują tu zjawiska krasowe: leje, jaskinie, suche doliny.
Flora parku i jego otuliny liczy prawie 770 taksonów roślin naczyniowych, ok. 100 gatunków mszaków i ok. 80 gatunków porostów. Na obszarze ZPK występuje 39 gatunków roślin naczyniowych podlegających ochronie, w tym 25 objętych jest ochroną ścisłą, ponadto stwierdzono tu ok. 30 gatunków roślin rzadkich w skali kraju lub regionu, gatunków górskich oraz występujących na granicy zasięgów geograficznych: rojownik (rojnik) pospolity czy czosnek skalny, szczelinowy zespół wapieniolubnych paproci, zanokcica skalna, zanokcica murowa i paprotnica krucha, lilie wodne: grążel żółty i grzybień biały, wgłębka pływająca, mszar torfowcowy, rosiczka okrągłolistna, wełnianka pochwowata, modrzewnica zwyczajna i żurawina błotna.
Znaczną część powierzchni parku (ok. 53%) zajmują lasy. Dominują siedliska borowe na bardzo ubogim piaszczystym podłożu, w większości w postaci sosnowych monokultur o słabej kondycji zdrowotnej. W bezpośrednim sąsiedztwie koryta rzeki występują wikliny. Znajdziemy tu również fragmenty łęgu wierzbowo-topolowego oraz olsu porzeczkowego.
Najcenniejsze, niewielkie płaty lasów o naturalnym charakterze, występują poza doliną Warty: świetlista dąbrowa w okolicy Niżankowic, kwaśna dąbrowa trzcinnikowa w uroczyskach Ruda i Mierzyce, wyżynny jodłowy bór mieszany – w uroczysku Kluski (w szczątkowej postaci) i kwaśna buczyna w południowo-zachodniej części parku.
Fauna - Owady: motyle, chrząszcze z rodziny biegaczowatych, świerszcze, szarańczaki; ryby: płoć, okoń, karp, jaź, kleń, boleń, sumik amerykański, węgorz, jelec, miętus, szczupak, kiełb, brzana, ukleja; płazy i gady: salamandra plamista, gniewosz plamisty; ptaki: zimorodek, dudek, tracz nurogęś, gągoł, łabędź krzykliwy (łącznie odnotowano w parku występowanie ok. 130 gatunków ptaków); ssaki: chomik europejski, bóbr, wydra, kilkanaście gatunków nietoperzy – m.in. nocek duży, nocek Natterera, nocek rudy, gacek brunatny, mopek zachodni, nocek wąsatek, nocek Brandta.
Zabytki:
- drewniane budownictwo sakralne pochodzące z pierwszej połowy XVI w. Kościółki typu wieluńskiego znajdują się w Łaszewie Rządowym oraz poza terenem parku w pobliskim Grębieniu, Popowicach, Gaszynie, Kadłubie i Wierzbiu.
- datowane na II-III w. n.e. dwa okazałe kurhany położone na krawędzi doliny Warty w Przywozie.
- bogate stanowiska archeologiczne.
- stara, prawdopodobnie XVIII-wieczna kapliczka w Kamionie.
- zabytki techniki: drewniany wodny młyn (obecnie elektryczny) w Kępowiźnie z XIX w.
- prymitywne piece do wypału kamienia wapiennego, tzw. wapienniki z początku XX w. w okolicach Działoszyna, Lisowic i Kolonii Lisowice.
Na Górze Zelce znajdują się jaskinie:
- Za Kratą (trzypoziomowa, długość korytarzy 70 m, głębokość 17 m)
- Stalagmitowa (długość korytarzy 110 m, głębokość 12 m)
- Niespodzianka (długość korytarzy 90 m, głębokość 17 m)
- Samsonowicza (długość korytarzy 12 m, głębokość 9 m)
- Zanokcica
- Mała
- Dwuwylotowa
- Draba
oraz wiele innych jaskiń bez nazw.
Na Górze Draby znajduje się jaskinia:
- Ewy (długość korytarzy 40 m, głębokość 8 m).
Na Górze Buki znajduje się jaskinia:
- Buki.
Na Krzemiennej Górze znajduje się jaskinia:
- Szachownica I (długość korytarzy 600 m),
- Szachownica II (długość korytarzy 200 m).
Pomniki przyrody na terenie parku:
- "Góra Świętej Genowefy" (200 m n.p.m.) – najdalej wysunięty ostaniec Jury Wieluńskiej ok. 1 km na zachód od Bobrownik
- Góra Wapiennik (198 m n.p.m.)
- Góra Krzemionki (228 m n.p.m.)
- "Granatowe Źródła" – jedyny przykład pulsujących, terasowych źródeł krasowych na Jurze Polskiej (część wody bije ze skalnej szczeliny na brzegu, a część na dnie zbiornika, którym jest starorzecze rzeki Warty)
- Ujście "Suchej Strugi" – w okolicach Lisowic
- "Żabi Staw" – wysoko zawieszony nad dnem doliny rzeki Warty zbiornik wody stojącej z liczną populacją podlegających ścisłej ochronie grzybieni północnych; ok. 1 km na zachód od Bobrownik
- 5 pomników przyrody – drzewa o obwodach pni od 270 do 674 cm. Przeważnie są to lipy i dęby
Pomniki przyrody w otulinie parku:
- "Jaskinia Ewy" – Góra Draby (230 m n.p.m.) we wsi Draby
Tagi: Załęczański Park Krajobrazowy, parki w Łodzi i okolicach, pomniki przyrody, jaskinie, fauna, flora, przyroda w Łodzi, co warto zwiedzić w Łodzi, atrakcje Łodzi
