Żyd umiera. Rodzina powinna ułożyć zmarłego na podłodze, nogami w kierunku wyjścia z mieszkania...
SYMBOLE
Zdjęcie Joanna Łabeńska
Świat roślin
- na nagrobkach to po pierwsze owoce Ziemi Świętej, związane z ofiarami świątynnymi i obrzędami (np. winorośl, palma, oliwka, lulaw i etrog), po drugie – rodzime polskie drzewa i kwiaty, a po trzecie – rozety, wici, girlandy, wieńce i kosze pełne owoców, zaczerpnięte ze sztuki antycznej czy barokowej. Mogą być odczytane jako ornament bądź motyw symboliczny wywodzący się z Drzewa Życia.
Ptaki
– częste w metaforach biblijnych i wieloznaczne, m.in. alegoria duszy.
Trzoda owiec
– symbol żałoby po zmarłym, utraty przewodnika lub matczynej opieki.
– symbol żałoby po zmarłym, utraty przewodnika lub matczynej opieki.
Lew
– też symbol mocy, strażnik praw Tory; jeleń – dążenia ku Bogu; owca – ofiary, scen pasterskich z Biblii.
Gwiazda Dawida
– W Polsce symbol rzadki na tradycyjnych macewach; częstszy na XX-wiecznych pomnikach jako symbol żydowskiej tożsamości.
Księgi
– oznaczają pobożność, wypełnianie nakazu studiowania Tory i Talmudu, ale występują powszechnie, nie tylko na grobach uczonych i rabinów. Czasem mają wyryte tytuły modlitewników lub dzieł rabinicznych, a na grobach uczonych – tytuły ich dzieł.
Dłonie w geście błogosławieństwa
- stykające się kciukami i palcami wskazującymi – groby kapłanów (kohenów), potomków arcykapłana Aarona, którzy pełnili służbę ofiarniczą w starożytnej Świątyni. Podczas niektórych modlitw w synagodze tym gestem błogosławią zebranym.
- stykające się kciukami i palcami wskazującymi – groby kapłanów (kohenów), potomków arcykapłana Aarona, którzy pełnili służbę ofiarniczą w starożytnej Świątyni. Podczas niektórych modlitw w synagodze tym gestem błogosławią zebranym.
Zwierzęta i rośliny
– najbardziej rozpowszechnione i zarazem najbardziej wieloznaczne motywy; najczęściej nie sposób stwierdzić z całą pewnością, czy pełnią rolę symbolu, czy też zostały użyte jako uświęcone tradycją ornamenty. Motywy zwierzęce mogą być inspirowane sentencją z Talmudu: „Bądź silny jak lampart, lekki jak orzeł, rączy jak jeleń, potężny jak lew, aby wypełnić wolę Twego Ojca w niebie”, popularną w dekoracji synagog. Mogą odnosić się do imion zmarłych (lew – Arie, Lejb; jeleń – Cwi, Hirsz; niedźwiedź- Dow, Ber; owca – Rachel, ptak – Cipora, Fajga). Mogą być aluzją do błogosławieństwa, jakiego Jakub udzielił swym synom, protoplastom 12 plemion Izraela (lew – Juda, jeleń – Naftali, wilk – Beniamin itp.).
Świeczniki
– pojedyncze lub wieloramienne – zdobią groby kobiet, gdyż to kobieta zapala świece szabatowe i świąteczne oraz odmawia błogosławieństwo nad ich płomieniem.
Misa i dzban
– groby lewitów, tzn. potomków rodu Lewiego, którzy pełnili służbę pomocniczą w Świątyni. Do nich należało m.in. obmywanie Kohenom rąk przed złożeniem ofiary.
Żródło: www.jewishlodzcemetery.org/PL/OCmentarzu/ZwyczajePogrzebowe/Default.aspx
Tagi: kultura żydowska w Łodzi, Żydzi w Łodzi, cmentarz żydowski, co warto zobaczyć w Łodzi, atrakcje Łodzi